Bạn đang bắt đầu tìm hiểu về Khoa học Máy tính, hay đang cân nhắc về điều đó? Bạn đang nghĩ đến việc lấy bằng? Hay bạn đã đang theo học rồi. Cuốn hướng dẫn tổng quan này dành cho bạn!
Tôi sẽ không nói nhiều về cách viết code (cũng ít thôi). Và thật ra, tôi cũng sẽ không nói về khoa học và toán học đằng sau Khoa học Máy tính — nghe có vẻ mâu thuẫn. Điều tôi sẽ nói trong khoảng 40 trang này là cách học khi bạn còn là một lập trình viên mới vào nghề.
Nào, dù tôi rất muốn biết chính xác cách mọi người học (và nhồi nhét điều đó vào 40 trang), nhưng thành thật mà nói, tôi không biết.
Điều tôi có là hơn 40 năm kinh nghiệm lập trình (tự học trước khi vào đại học), 20 năm kinh nghiệm trong ngành, và hơn 8 năm kinh nghiệm giảng dạy. Cùng với bằng Cử nhân và Thạc sĩ Khoa học Máy tính.
Và tôi có những quan điểm về cách tốt nhất để học lập trình!
Nói thẳng ra luôn: bạn có thể hoàn toàn không đồng ý với những gì tôi viết ở đây. Và tôi không sao với điều đó.
Nhưng tôi đã có cơ hội chứng kiến sinh viên mắc phải đủ loại sai lầm. Và hy vọng tôi có thể giúp một số bạn đọc tránh được những sai lầm đó ngay từ đầu.
Sinh viên và giảng viên: nếu bạn thấy điều gì đó không đồng ý hoặc điều quan trọng còn thiếu, xin đừng ngần ngại cho tôi biết1 để tôi có thể cải thiện hướng dẫn này.
Khuyến cáo: như với tất cả các hướng dẫn tôi viết, tôi không phải bậc thầy về chủ đề này. Với một chủ đề mơ hồ như cách con người học, tôi càng không phải bậc thầy hơn.
Nhưng hãy đọc và lấy những gì hữu ích, phần còn lại thì để lại cho boids2.
Sinh viên đại học mới bắt đầu học lập trình là những người tôi nhắm đến khi viết cuốn này. Vậy nên độc giả mục tiêu xấp xỉ trong phạm vi đó. Những người đang học trung học hoặc chỉ muốn học lập trình cũng có thể là một phần trong số đó.
Cuốn hướng dẫn này, ở một mức độ nào đó, được đặt tên chưa thật chuẩn. Nó không thực sự nói về những gì hầu hết mọi người coi là “khoa học máy tính”. Nó nói nhiều hơn về lập trình — thứ mà các nhà khoa học máy tính, kỹ sư phần mềm, lập trình viên đều làm rất nhiều.
Tôi đặt tên nó là Hướng dẫn về Khoa học Máy tính vì một vài lý do:
Vậy nên Hướng dẫn này phù hợp để bắt đầu (hy vọng vậy), nhưng hãy hiểu rằng bạn chỉ đang chập chững bước vào một đại dương bao la chờ được khám phá.
Địa chỉ chính thức của tài liệu này là:
https://beej.us/guide/bglcs/3.
Tôi cung cấp các hướng dẫn này miễn phí với hy vọng chân thành rằng mọi người sẽ thấy chúng thực sự hữu ích. Nếu có gì đó chưa thực sự hữu ích (hoặc, bạn biết đấy, “sai”), tôi rất muốn được nghe để có thể sửa chữa nhằm thực hiện sứ mệnh của mình.
Cảm ơn!
Nhìn chung tôi sẵn sàng hỗ trợ qua email, hãy cứ viết, nhưng tôi không thể đảm bảo sẽ trả lời. Tôi có cuộc sống khá bận rộn và đôi khi không thể trả lời câu hỏi của bạn. Khi đó, tôi thường chỉ xóa tin nhắn đi. Không có gì cá nhân cả; chỉ là tôi sẽ không bao giờ có thời gian để đưa ra câu trả lời chi tiết mà bạn cần.
Về nguyên tắc, câu hỏi càng phức tạp thì khả năng tôi trả lời càng thấp. Nếu bạn có thể thu hẹp câu hỏi trước khi gửi cho tôi, và đảm bảo đính kèm mọi thông tin liên quan (như nền tảng, trình biên dịch, thông báo lỗi, và bất cứ thứ gì bạn nghĩ có thể giúp tôi gỡ lỗi), bạn sẽ có nhiều khả năng nhận được phản hồi hơn.
Nếu không nhận được phản hồi, hãy tiếp tục mày mò, cố tìm câu trả lời, và nếu vẫn bế tắc, hãy viết lại cho tôi cùng với những thông tin bạn đã tìm được — hy vọng đủ để tôi có thể giúp được.
Sau khi đã dặn dò bạn về cách viết và không viết cho tôi, tôi chỉ muốn nói rằng tôi thực sự trân trọng mọi lời khen mà cuốn hướng dẫn này đã nhận được qua nhiều năm. Đó là nguồn động lực thực sự, và tôi rất vui khi biết nó đang được sử dụng tốt! :-) Cảm ơn!
Bạn hoàn toàn được chào đón khi nhân bản trang này, dù công khai hay riêng tư. Nếu bạn nhân bản trang này công khai và muốn tôi liên kết đến từ trang chính, hãy gửi cho tôi một dòng tại beej@beej.us.
Nếu bạn muốn dịch hướng dẫn này sang ngôn ngữ khác, hãy viết cho tôi tại beej@beej.us và tôi sẽ liên kết đến bản dịch của bạn từ trang chính. Hãy tự do thêm tên và thông tin liên lạc của bạn vào bản dịch.
Xin lưu ý các hạn chế về giấy phép trong phần Bản quyền và Phân phối bên dưới.
Hướng dẫn học Khoa học Máy tính của Beej là Bản quyền © 2025 Brian “Beej Jorgensen” Hall.
Với các ngoại lệ cụ thể cho mã nguồn và bản dịch dưới đây, tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Attribution-Noncommercial-No Derivative Works 3.0. Để xem bản sao của giấy phép này, hãy truy cập:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/
hoặc gửi thư đến Creative Commons, 171 Second Street, Suite 300, San Francisco, California, 94105, USA.
Một ngoại lệ cụ thể đối với phần “Không Có Sản Phẩm Phái Sinh” của giấy phép là như sau: hướng dẫn này có thể được dịch tự do sang bất kỳ ngôn ngữ nào ngoài tiếng Anh, với điều kiện bản dịch phải chính xác và toàn bộ hướng dẫn được in lại đầy đủ. Các hạn chế giấy phép tương tự áp dụng cho bản dịch cũng như bản gốc. Bản dịch cũng có thể bao gồm tên và thông tin liên lạc của người dịch.
Mã nguồn lập trình được trình bày trong tài liệu này được cấp cho vùng công cộng (public domain), hoàn toàn tự do khỏi bất kỳ hạn chế giấy phép nào.
Các nhà giáo dục được khuyến khích tự do giới thiệu hoặc cung cấp bản sao của hướng dẫn này cho học sinh của mình.
Liên hệ beej@beej.us để biết thêm thông tin.
Những điều khó khăn nhất khi viết các hướng dẫn này là:
Nhiều người đã giúp tôi trong quá trình này, và tôi muốn ghi nhận những ai đã làm cho cuốn sách này trở thành hiện thực.
Cảm ơn! ♥