Có thể giải phóng lập trình khỏi phong cách von Neumann? Một phong cách hàm và đại số của các chương trình
John Backus
Phòng thí nghiệm Nghiên cứu IBM, San Jose
Các ngôn ngữ lập trình truyền thống ngày càng trở nên khổng lồ hơn, nhưng không mạnh hơn. Những khiếm khuyết cố hữu ở mức cơ bản nhất khiến chúng vừa cồng kềnh vừa yếu: phong cách lập trình nguyên thủy theo từng từ một của chúng được thừa hưởng từ tổ tiên chung là máy tính von Neumann, sự gắn kết chặt chẽ của ngữ nghĩa với các chuyển đổi trạng thái, sự phân chia lập trình thành một thế giới của các biểu thức và một thế giới của các câu lệnh, sự bất lực của chúng trong việc sử dụng hiệu quả các dạng kết hợp mạnh để xây dựng các chương trình mới từ những chương trình hiện có, và sự thiếu vắng các tính chất toán học hữu ích để suy luận về các chương trình.
Một phong cách lập trình hàm thay thế được xây dựng dựa trên việc sử dụng các dạng kết hợp để tạo ra các chương trình. Các chương trình hàm xử lý dữ liệu có cấu trúc, thường không lặp lại và không đệ quy, được xây dựng theo thứ bậc, không đặt tên cho các đối số của chúng, và không yêu cầu cơ chế phức tạp của các khai báo thủ tục để trở nên có khả năng áp dụng tổng quát. Các dạng kết hợp có thể sử dụng các chương trình cấp cao để xây dựng những chương trình còn ở cấp cao hơn theo một phong cách không thể có trong các ngôn ngữ truyền thống.
Gắn với phong cách lập trình hàm là một đại số của các chương trình, trong đó các biến của nó lấy giá trị trên các chương trình và các phép toán của nó là các dạng kết hợp. Đại số này có thể được sử dụng để biến đổi các chương trình và giải các phương trình mà các “ẩn số” là các chương trình theo cách rất giống với việc người ta biến đổi các phương trình trong đại số trung học.